Berk blog

Ze is zo mooi en onbereikbaar, mijn buurvrouw Coco. Haar ogen zijn zo zacht en donker, als een sterrennacht in augustus. Haar figuur is slank, haar voeten klein en haar haar glanzend zwart. Ik durf haar weleens gedag te zeggen, maar dan knikt ze vriendelijk en trippelt vlug verder. Ze heeft een klein, eigenwijs hondje, een soort schoonmaakborstel, maar wel aardig. Een klein rood strikje draagt hij en dan maar flink keffen. Mijn broer zegt dat ik soms ’s avonds de naam van zijn baasje schreeuw in mijn slaap. Maar sinds gister is er toch iets veranderd.

Die ochtend: ik ga naar buiten. Ik zie Coco’s  hondje staan op het asfalt. Hij staat daar maar te kwispelen, midden op de weg. Wat doet dat stomme beest daar? In de verte zie ik een grote vrachtwagen aankomen.  Hij komt steeds dichterbij, maar het hondje blijft op de weg staan, gaat zelfs op zijn kont zitten. Nee toch, straks wordt het beest nog plat gereden. Ik schat de afstand in, het dier is drie meter bij mij vandaan, de vrachtauto tien, ik moet iets doen.  Snel, maar toch rustig, zet ik een sprint in en grijp de hond hard in zijn vel. Ik trek hem van de weg en samen rollen we naar de overkant. Ik voel dat er iets met mijn voet niet goed gaat, de auto raakt me. Ik hoor het kraken, ik voel een scherpe pijn en terwijl ik  daar lig te kermen hoor ik een stem tegen het hondje praten. ‘Kiki, stoute hond, wat doe jij daar?’  Ik kijk op. Het is de moeder van Coco. Ze pakt Kiki op en begint haar uitgebreid te knuffelen. Aan mij, de gewonde, besteedt zij geen enkele aandacht, ze loopt weg en ik probeer overeind te komen. Ik kan alleen nog maar hinkelen, zo’n pijn doet het. Geen enkele waardering voor mijn daad en wel een aantal weken uitgeschakeld.

Mijn broer lachte mij uit: ‘Je moet Coco uit je hoofd zetten man, neem een vrouw met een echte hond. Hij kan niet eens blaffen!’ Hij legde een krant bij me neer waarin een stukje stond over een dappere oude dame die het hondje van haar dochter zou hebben gered. ‘Dat is niet waar!’ roep ik. ‘Die mevrouw liegt!’ ‘Er is er maar eentje die kan vertellen wat er is gebeurd,’ roept mijn broer. ‘En dat is de hond zelf..’ ‘Neem je me weer in de maling?’

‘Serieus, ik ken een neef, van een broer, van mijn oom en die zijn buurman en die heeft een zoon die met honden en katten kan praten. Ik kan hem bellen.’

‘Oh.’

We lokken de hond met een stukje worst, terwijl Coco haar huiswerk maakt. Ze merkt niets. Snel komt de neef van de broer van zijn oom van zijn buurman, de hondenfluisteraar, langs en blaft een vraag.

Het hondje blaft terug. ‘Hij zegt dat hij je dankbaar is voor de redding die je deed,’ zegt de man, ‘en Coco denkt dat haar moeder het heeft gedaan.’ ‘En Coco vindt jou een nul.’

‘Rothond!’ riep ik geschrokken en beledigd. Moest ik de hond geloven? ‘Sorry, ’zei de hondenfluisteraar zonder mededogen. ‘Het is niet anders.’ Mijn broer sloeg me op mijn schouders. ‘Jammer,’ zei hij, ‘volgende keer beter.’ ‘Ik geef het niet op,’ riep ik, ík ga haar bellen.’  ‘Niet doen!’ lachte mijn broer, ‘dan verpest je alles!’

Maar het was al te laat. Ik had het voorgeprogrammeerde nummer van Coco, dat in mijn telefoon stond en dat ik nooit had durven bellen, al ingetoetst. Even was het stil. Toen hoorde ik haar stem. ‘Hallo?’

‘O, Coco, hoi,’  zei ik gespannen, ‘je hond vertelde me, ik bedoel, ik hoorde van je hond dat jij mij een nul vindt.’

Aan de andere kant klonk eerst een verbaasde lach, daarna een daverend gehinnik. ‘Kasper, gekkie,’ hikte ze, ‘je bent de grappigste man op aarde, dit is wel de meest originele manier om verkering te vragen,  weet je wat, ik wil wel met je uit, zeg maar wanneer. Gekkie.’

‘Vanavond?’ beefde ik.

‘Ok, vanavond,’ zei ze en ze lachte me nogmaals heel hard uit.

En nu hebben we verkering en loop ik elke avond met Kiki. Coco zegt dat ze daar geen tijd voor heeft. Ook als het regent loop ik met Kiki of als het loeiheet is. We kennen elkaar nu goed en ik word steeds beter in het zelfstandig hondenfluisteren. Kiki zegt dat Coco best lief is, maar dat ze meer naar buiten moet, omdat ze altijd met haar neus in de boeken zit.

Ik lever Kiki af bij Coco, die op de bank ligt. Ze streelt de hond en pakt mijn hand. ‘Fijn dat je met Kiki wil wandelen,’ zegt ze. ‘Maar het hoeft niet meer. Bedankt Kasper, maar ik neem afscheid van je. Gekkie.’ Ik weet niet wat ik moet zeggen. Ik kus haar op haar voorhoofd, maar ze kijkt niet blij.

Twee weken later zie ik dat het huis van Coco leeg staat. En voor het raam van haar kamertje hangen andere gordijnen.

Zijn ze verhuisd? Ik sta daar wel tien minuten te kijken.

Er passeert een mijnheer met een hijgend hondje aan een lijn, een Frans buldogje. Het buldogje ziet me kijken.

‘Waar kijkt u naar?’ blaft het dier naar mij.

‘Naar het huis van Coco,’ blaf ik terug.

‘Zij is verhuisd, ver weg, hoorde ik van een teckel uit de buurt. Bent u familie?’

‘Nee, ik was een vriend.’

‘Dat is jammer. Kent u haar hond Kiki?’

‘Ja, die heb ik gered van een ongeluk.’

‘Dat was zo’n aardig dier.’

‘Ja,’ blaf ik. Dan trekt de eigenaar hard aan de riem. Een politieagente vraagt of het goed met me gaat. ‘U staat al een tijdje te blaffen tegen een hond.’

‘Ik ben hondenfluisteraar,’ zeg ik. ‘Ik kan praten met honden.’

‘Nou ga maar gauw naar huis dan,’ zegt de vrouw. ‘U kunt beter binnen blaffen.’

En onderweg, het is al donker, merk ik dat ik graag nog eens met Kiki zou willen wandelen en praten. Ik mis haar het meest. Maar ook Kiki is ver weg.

Tenminste, dat denk ik, want als ik in mijn straat kom, een straat met lange, hoge, donkere bomen, zie ik dat er aan van die bomen een hondje vastgebonden zit. Het dier is er slecht aan toe.

‘Maak me los,’ blaft het verzwakt. ‘Ik kan niet meer.’

‘Stil maar,’ piep ik. ‘Ik ga je losmaken.’ Ik snijd het touw door met mijn zakmes en het dier springt in mijn armen. Het is een hondje dat op Kiki lijkt, maar het zit onder de modder en het is donker.

Eenmaal thuis maak ik het beestje schoon en merk ik dat onder de prut de echte Kiki tevoorschijn komt. Ze is schaamteloos gedumpt voor mijn deur. Een schande.

Ze mag bij me op bed liggen en ik leg haar onder extra dekens. Ze moet zeker een paar dagen aan de boom vast hebben gezeten. De volgende morgen wil ik met haar bespreken wat er is gebeurd, maar tijdens het ontbijt bedenk ik me. Het is beter het hondenfluisteren aan andere gekke mensen over te laten. Ik geef haar wat brood en samen wandelen we naar de dierenspeciaalzaak voor een zak hondenbrokken en een mand.

Naast de toonbank zit op een stokje een  papegaai. Het beestje ziet er oud  en vervallen uit en kijkt me aan met een spottend donker kraaloogje. ‘Gekkie, gekkie!’ roept hij naar mij.

‘Coco, hou op,’ zegt de  jonge verkoopster.

‘Gekkie, gekkie!’

‘Trek het u niet aan hoor mijnheer, ’zegt de medewerkster verontschuldigend, ‘ze vindt het leuk mensen een beetje te plagen. Zo is ze nu eenmaal.’    

En ik blaf van de lach. En Kiki blaft hard mee.

Man met witte hoed, gemaakt met AI

Er was eens een kroegje in de hoofdstad dat de Gouden Slok heette. Het was een leuk kroegje met rood geknoopte tapijtjes op de tafels. Aan de wanden hingen bordjes met wijze spreuken als:  ‘Weet jij niet veel, geeft niks: spoel eerst je keel.’

De baas van het tentje was een klein mannetje dat Theo heette. Hij zorgde altijd goed voor de klanten. Hun biertje en hun kaasplankje werden met een brede grijns geserveerd. Niet dat hij veel zei. En zeker niet de laatste tijd. Het ging helemaal niet zo goed met zijn cafeetje. Waarom dat zo was wist hij niet. Hij vermoedde dat het kwam vanwege een enorm groot eethuis dat een paar maanden geleden in dezelfde straat was gekomen. Een wit, strak en fris vreetpaleis met een moderne uitstraling. Dat was wat de klanten van tegenwoordig wilden. Intimiteit, gezelligheid was niet meer ‘in’, wel: ruimte, zakelijkheid en een voordelige prijs.

Die zekere maandagochtend ging de deur van de Gouden Slok  open. Er kwam een heer binnen met een lange, zwarte jas en een prachtige witte hoed. Hij had donkere, enigszins sombere ogen en een baardje.

‘Goeiemorgen,’ zei de man met een donkere, verzorgde stem. ‘Goeiemorgen,’ zei Theo zacht. De man ging achter een tafeltje zitten en zei: ‘Mijnheer geeft u mij een bord friet, een biefstuk van de haas en het grootste glas bier dat u ooit hebt kunnen maken. En zet dit alles op de rekening.’ Theo keek verbluft. ‘Wij doen niet aan op de rekening zetten mijnheer, het is hier boter bij de vis.’ De man stond op. ‘Durft u aan mij te twijfelen?’ sprak hij en keek Theo recht in de ogen. ‘Ik twijfel aan elke nieuwe klant mijnheer,’ zei hij verontschuldigend. En hij vroeg zich ook af waarom iemand op zo’n vroeg tijdstip aan de biefstuk gaat.

‘Ik zal u erg goed belonen!’ stampvoette de man. ‘Meer dan goed!’ Theo haalde zijn schouders op. ‘Wat krijg ik dan?’ fluisterde hij. ‘De hoed!’ fluisterde de man geheimzinnig terug. ‘De hoed.’ Hij wees op zijn hoofddeksel. ‘En?’ vroeg Theo smalend. ‘Wat word ik daar wijzer van?’ De onbekende ging zitten aan de bar en prikte met zijn vinger op de borst van de barman.

‘Je kletst teveel. Neem die hoed en dan ga ik ..’

Theo bekeek de hoed. Er was op zich niet veel aan te zien. Het was een vilten ding met een groene rand er omheen. Hij schatte de waarde hoger in dan de prijs van de maaltijd. Zo’n hoed kon best wat waard zijn. ‘Goed, goed,’ zei hij daarom. ‘Geef dat ding, eet je bord leeg en dan wegwezen..’ Hij bezorgde de man zijn eten en drinken en deze at het zwijgend op. Toen  hij uitgegeten was, schoof hij de hoed over de toog en stond op. ‘k ga!’ zei hij.  ‘Wees zuinig op je nieuwe hoed.’ En hij vertrok. Het werd rustig.

’s Middags  kwamen er wat bekende klanten. Theo vertelde hen over de hoed en de man. ‘Ik had het nooit gedaan,’ zei kale Johnnie toen hij het verhaal gehoord had. ‘Wat moet je met zo’n ding? ‘Ik vind hem wel mooi,’ zei snelle Lizzy, want zij was gek op tweedehandskleding. ‘Ik zet hem in de vitrine kast,’ mopperde Theo.

Ze dronken allemaal wat, toen er weer twee mannen binnen kwamen. Ze leken als twee druppels water op elkaar. Ze keken allebei scheel. De een met het linkeroog, de ander met het rechter. “Wij zijn Tropfen en Tropfen,’ zeiden ze tegelijk. ‘Wij zijn deurwaarders. Dat betekent dat als iemand niet betaalt aan een ander, wij dan de boel komen ophalen om te verkopen. U, mijnheer Theofiel Johannes de Bruin, heeft uw rekeningen niet betaald. Wij komen nu de spullen die hier staan meenemen om op de stoep te verkopen. De heren en de dame horen bij de inventaris, maar die mogen hier blijven.’

‘Maar, nee,’ protesteerde Theo. ‘Dat kan niet waar zijn!’

“Het is de wet,’ zei de deurwaarder met het linker loense oog. Hij floot op zijn vingers en twee kleine potige kerels kwamen binnen, pakten de spullen in en zetten ze buiten. Barkrukken, asbakken, het biljart, alles verdween. Toen zag de deurwaarder met het rechter loense oog, de hoed in de glazen vitrine.

‘Is die hoed wat waard?’ vroeg hij. ‘Nee,’ zei de waard. Daarop pakte de deurwaarder de hoed en zette hem op zijn hoofd. En tot ieders verbazing viel  er plotseling geld uit! Briefjes, bankbiljetten, en munten als een kostbaar regenbuitje na een kurkdroge hete tijd. Iedereen, ook Theo, bukte zich: geld! ‘Die poen is voor ons!’ riepen de deurwaarders en ze propten hun zakken vol en vergaten de hoed. Tevreden vertrokken ze zonder gedag te zeggen.

 De stamgasten stonden daarna als vrienden om Theo heen. ‘Wat een pech!’ zei mooie Karel. ‘Geen drank meer!’ ‘Gaan jullie maar!’ gebood de kroegbaas. ‘Ik ben verdrietig.’

Iedereen ging en hij veegde de boel aan zoals altijd. Hij vroeg zich af hoe hij het slechte nieuws aan zijn vrouw Gerda zou vertellen, want zij wist niets van zijn problemen. Hij vertelde haar nooit iets en behandelde haar zonder respect, als een oude vaatdoek. Omdat zij een lichamelijke beperking, een kromming van haar rug had, noemde hij haar voortdurend ‘bocheltje’. Ze huilde daar in stilte om en bad de heer dat hij hem snel van haar zou verlossen.     

Toen haar kwelgeest nog diep treurde om alles, zag hij plots een achtergebleven muntje van tien cent. Hij pakte het en wierp het achteloos in de hoed en er gebeurde een tweede wonder: eerst kwam er rook uit het vilt, daarna paars licht en tenslotte klonken er violen, trommels en engelenstemmen. Het was een soort muziek die hij nog nooit eerder had gehoord, maar hij vond het prachtig en het raakte hem diep. Het gaf hem ook een soort troost.  Vijf minuten lang hield het aan, toen stierf het langzaam uit en was het voorbij. Hij  had ademloos geluisterd. Prachtig, prachtig, als de stem van God. Hij pakte de hoed, haalde het muntje eruit en wierp het weer terug.  Opnieuw kwam er na enige minuten muziek uit, maar van  een heel andere soort. Dit waren moderne klanken, van synthesizers en elektrische gitaren. Dit was ook schitterend, geniaal en briljant. Theo hield het even voor een verstandsverbijstering, dat kwam natuurlijk omdat hij zo in de nesten zat. Hij had helemaal geen geld meer en hij was zeer gespannen. Zijn handen trilden.

De volgende dag werden hij en zijn vrouw Gerda uit hun huis gezet, vanwege een huurachterstand. Gerda vertrok naar haar bejaarde ouders. Hij had alleen nog een koffer met wat spullen en de hoed. Zo stond hij die morgen op de Dam in Amsterdam naast een man die zijn geld verdiende door daar alleen maar te staan als een buitenaards wezen. Hij droeg een zwarte helm en een zilveren zwaard. Theo had een idee. Hij legde de hoed neer, wierp er een munt in en wachtte op de muziek die spoedig kwam. Het was prachtige dansmuziek. Alsof er een hippe dj draaide. De beats  schalden over de daken en door de straten en stegen van de oude stad. De muziek betoverde de mensen, ze werden blij en bedroefd tegelijk en ze moesten dansen, of ze wilden of niet. Er dansten zoveel mensen dat de politie hard moest ingrijpen. Maar de hoed bleef staan en iedereen wierp er met gulle hand munten en bankbiljetten in.

Aan het eind van de dag zat de hoed overvol met heel, heel veel geld. Het ding was loodzwaar. Het was een topsucces en daarom zette Theo hem weer neer op straat. En weer regende het monnie. En die dag daarna ook en die dag daarna. Dit duurde drie weken en toen had de arme eigenaar genoeg om zijn café terug te kopen.

En toen plotseling, op een natte donderdag in het voorjaar, deed de hoed het niet meer. Theo plaatste hem zoals altijd met de bolle kant naar beneden, maar er kwam geen  zuchtje geluid meer uit. Theo riep vreselijke dingen en stampte boos op de hoed. Op dat moment passeerde toevallig een donkere man in een donkere jas. Theo herkende hem: het was de man die de hoed geschonken had. ‘Het is genoeg zo,’zei hij, griste de hoed weg en verdween. ‘Heee! Geef terug!’ riep Theo en hij rende achter de man aan. Moedeloos liep Theo terug naar de plek des onheils en daarna naar zijn oude kroeg. Daar zat nu een frisse broodjeszaak met jonge mensen die ook geperst fruit verkochten. Hij voelde zich oud. Mopperend liep hij verder. Een vlotte man in een licht kostuum rende op hem af. Het was de nieuwe eigenaar van de hippe zaak. Hij had een duivelse rode baard en een grote ring door zijn neus.

‘Theo, hoe is het? We misten je,’ sprak hij. ‘Kom  toch binnen!’ De man trok hem aan zijn arm. ‘Wat wil je van me?’ fluisterde Theo. ‘Een paar centjes, je bent toch rijk,’ fluisterde de man terug.  ‘Geef me wat  en dan laat ik je weer gaan. Anders ga ik je opsluiten in de voorraadkast.’ Theo verzette zich heftig.

Net op dat moment kwam er een man binnen met een lange zwarte jas en een witte, verkreukelde hoed op zijn hoofd. ‘Geef me eten!’ beval hij. ‘Maakt niet uit wat!’ Theo zag dat hij de man met de hoed was. De dief van daarstraks. ‘Die hoed is van mij,’ sprak hij daarom streng tegen de rover. ’Die heeft u vandaag van mij gestolen.’ ‘Pardon? Wie bent u?’ ‘Nou, ik herken u wel: u bent de man met de witte hoed en u hebt eten gekregen van mij in ruil voor die hoed, dus geef me mijn hoed terug!’ ‘Die hoed is van mij en ik betaal ermee voor het eten..’ ‘Wat?’ riep de rode baardhipster. ‘U wilt eten en u kunt niet betalen? Nu meteen mijn zaak uit!’ ‘De hoed zal u behoeden voor een slechte toekomst,’ sprak de man met de hoed plechtig. ‘Dat is waar,’ zei Theo. ‘Die hoed heeft mij ook gered, daarom wil ik hem terug.’ ‘Is ie wat waard?’ ‘Veel,’ zei Theo.                                                  

‘Ik wil eten,’ zei de man met de hoed.

‘U krijgt nu eten,’ zei de hipster. ‘Maar eerst wil ik de hoed.’

De man gaf de hoed, maar voor de nieuwe eigenaar hem kon pakken, had Theo had hem al gegrepen.  De rode baard en hij rukten aan de randen en vielen om en daarbij  keken ze in het diepste binnenste van het hoofddeksel. Op de bodem lag een verleidelijk jonge prinses met lange blonde haren die hen aankeek met honingzachte ogen en met een verrukkelijke stem sprak: ’Komen jullie toch gerust verder heren..’ En ze zong een lied dat de beide mannen recht in de ziel raakte. Het ging over eenzame kerels op zee die van hun hartenpijn bevrijd worden door een sensationeel schone, lieve dame met sensuele lippen.

Verdoofd stapten ze beiden in het enorme donkerte van de hoed. Het was of ze in een zwart gat tuimelden zoals er zovelen zijn in de oneindige ruimte. Gaten die licht verzwelgen en absorberen als kruimeltjes. ‘Welkom!’ lachte de prinses met een hatelijke ondertoon. En zo verdwenen ze in het land van het Licht, vanwaar nog nooit iemand is teruggekomen.

De man met de witte hoed at zijn biefstuk ondertussen rustig op. Even later  kwam de politie ongerust vragen waar de kroegeigenaar en de voormalige eigenaar verbleven. De man met de hoed zei achteloos: ‘Ze zijn die kant uit gerend,’ en wees naar buiten. Hij stond op, boerde luid en verliet het eettentje. Hij liet de  verfrommelde hoed achter. Die werd door Gerda later in een glazen kast gezet en niemand hoorde daarom wat voor een hemelse muziek er zo nu en dan uitkwam. En heel af en toe ook de donkere stemmen van twee mannen die voor eeuwig ruzie met elkaar maakten.

november 2012/ februari 2023    

Twaalf jaar geleden stond ik op een koude nacht in februari in een verloskamer in het plaatselijke ziekenhuis. De bevalling werd opgewekt met een zeker middel, want er was enige haast bij, zo begreep ik. De zuster zette een stretcher voor me klaar zodat ik kon gaan slapen, maar wie gaat er nu slapen naast een kermende vrouw? De pijn was meedogenloos.

Dat duurde van elf uur ‘s avonds tot twee uur in de daaropvolgende nacht. Het was een zondagavond, er was voetbal op de televisie. Ik wandelde over de doodstille gang. Er moesten toch meer vrouwen hier de marteling der martelingen ondergaan? Maar het bleef superstil. Misschien waren de muren goed van isolatie voorzien?

Maar, plotseling, het was zoals ik al schreef twee uur, toen de weeën ophielden, net zo snel als ze gekomen waren. Even was ik in verwarring. Wat nu dan?

Ik dacht aan de pannenkoeken die ik aan het bakken was geweest die avond en dat zij bij me kwam en zei: ‘Ik ga de verloskundige bellen, ik heb vocht en het is een rare kleur..’

We aten eerst de pannenkoeken. We waren rustig. Niks aan de hand. Daarna belde zij. Een half uur later zag ik de vlos voor parkeren. Ze kwam op de deur afgestevend. Ze was een jaar of veertig, had strak achterovergekamd haar en een kekke bril. Ze liep langs me of ze hier al jaren kwam. Ze bekeek de buik en het potje met vocht.

Haar besluit klonk duidelijk: naar het ziekenhuis. Alles leek me zo onwerkelijk. En dat was het ook.

En nu was het twee uur in de nacht en begon een nieuw hoofdstuk: het uitdrijven van de baby. Ook een marteling, maar dan net weer een andere marteling. Ik weet niet waarom god de vrouw heeft belast met zulke helse pijnen. Ik ben ervan overtuigd dat als mannen konden bevallen de wereldbevolking snel zou afnemen.

Aangemoedigd door de dokter en de zuster begon het persen. Tot op de bodem van het vermogen  werd het gaspedaal van het baren in gedrukt. Een hoofdje dat nar buiten steekt en dat  toch weer verdwijnt.

En dan ineens vloog hij naar buiten. Het was werkelijk een stuntvlucht. Met zijn rechterarmpje gestrekt leek hij op Superman. De navelstreng zat om zijn nekje, zag ik. De dokter zei: ‘Oeps!’ en ving hem op.

Daarna weet ik even niets meer. Wie deed er wat? Ben ik even weggeweest? Dat zou kunnen. Ik kan me het moment met de navelschaar herinneren. Die heb ik zelf doorgeknipt.

Onwerkelijk, dat was het. Hij werd in een glazen bakje gelegd en de zuster zei dat hij de eerste Valentijnsbaby was die dag. Hij zag er prachtig uit. Een beetje gerimpeld.

Twaalf jaar verder. Het kind van toen maakt het goed. We gaan dinsdag zijn verjaardag vieren. En we beseffen dat het heel snel is gegaan. Alsof het gisteren was dat ik hem in zijn Maxi-Cosi in de kamer parkeerde. En zijn moeder kan zich de pijn gelukkig niet goed meer herinneren.

Hoe zou het met mijn schilderij zijn? Dat dacht ik deze week. Een onbekende bestelde een schilderij van me. Hij wilde een portret van een tekenfilmfiguur: stumbleman. Dit was een cadeau voor zijn zoontje. Ik ging vorige zomer dus opgetogen aan de slag en produceerde een stumblemannetje  in een New Yorkse omgeving. Ik maakte hem levendiger dan het origineel, met ondeugende ogen.

Tussen de zomer en  het einde van het jaar hoorde ik weinig van de klant, hoewel ik een foto van het schilderij had opgestuurd. In januari meldde de fan zich weer. Of hij het schilderij nog kon krijgen.

Ik heb het schilderij ingepakt in een oude printerdoos en naar het opgegeven adres gestuurd. Daar is het enthousiast ontvangen. Maar nu vraag ik me af waar het hangt. Boven de bank? In de kinderkamer? Wie zijn deze mensen? Ik heb ze nooit ontmoet. We zouden bellen, maar dat ging niet door. Een schilderij is toch een ander iets dan zomaar een product. Je legt je gevoel er in.

Er hangt meer werk van mij, overal en nergens. Dat is waar je als createur mee moet leren leven. Geschreven werk, literatuur is wezenlijk anders, want dat kan gemakkelijk door een kopieermachine.

Nou ja, het belangrijkste is dat zij er gelukkig mee zijn.

Deze foto is half september door mij gemaakt in de bossen van Soest

Net als voor een zanger, is de stem een belangrijk instrument voor de docent. Want hoe leg je iets uit zonder geluid? Deze week ging mijn stem hard achteruit. Logisch, met klaslokalen die matig geventileerd zijn. Op mijn school kunnen de ramen gelukkig nog gewoon open, maar ik heb meegemaakt dat bij een zekere onderwijsinstelling de verfrissing alleen kwam van een gebrekkige rammelende airco.

Ruim baan dus voor de keelvirussen en eens in de zoveel tijd ben je aan de beurt. Bij het opstaan voelt het al schuurpapierderig en rauw. En dan op de school: om een drukke binnenstormende klas in de juiste leerstand te krijgen is een redelijk volume nodig. Een internationale organisatie constateerde dat Nederland de rumoerigste klassen ter wereld heeft.

Dat is volgens logopedisten vooral voor juffen geen goed nieuws. Die hebben meer last van hun stembanden dan hun mannelijke collega’s. En wat doe je dan als je hem kwijt bent?

Ik hoorde een piepend geluid toen ik iets wilde zeggen voor de klas. En de stem sloeg over. Het klonk belachelijk. Als een pas gelande alien.

Mijn goede voornemen voor 2023 is naar een zangpedagoog te gaan. Ook omdat ik vermoed beter te kunnen ademhalen. Ik denk dat ik te snel naar lucht hap. Dat wordt oefenen.

Maar als je je stem niet bij de hand hebt, word je wel gedwongen om driftige gebaren in te zetten en de klas geluidloos aan het werk te zetten. Of te gaan fluisteren: dat werkt supergoed. Laat in je gefluister vooral even het woord ‘toets’ vallen. Succes gegarandeerd!

Wij, mijn vrouw, mijn nichtje en mijn zoon, onderzochten hoever en hoe lang Anne Frank vanaf maart 1942 moest lopen naar haar middelbare school, het Joods Lyceum. Zij mocht niet op de fiets, zij mocht niet met de tram. Wij vroegen ons af: hoe lang was die wandeling? En dus liepen we dat na. We startten op het Merwedeplein, waar haar huis was en maakten onderweg foto’s. De camera registreerde de tijden. Mogelijk heeft Anne een andere route genomen, maar ze moest in ieder geval vanuit Amsterdam-Zuid naar de Amstel. Haar school, het Joods lyceum, lag aan de Stadstimmertuinen. De cameradata tonen aan dat zij met haar boekentas een wandeling maakte van ongeveer veertig minuten. Dus tachtig minuten heen en terug. Dat is wel goed te doen, maar niet leuk als het regent of als het erg warm is. Juni 1942 was erg warm en daar klaagt zij in haar dagboek ook over. Ook schrijft zij dat zij onder schooltijd naar haar tandarts moest in de Jan Luykenstraat. Dat is bij het Rijksmuseum. Langs het Weteringcircuit is dat een extra fikse wandeling. Zij schrijft daarover dat ze, eenmaal terug, in de les in slaap dreigde te vallen.

Hieronder een paar foto’s van de tocht die we vorig jaar maakten door deze oude, prachtige buurt.

Dit is de flat aan het Merwedeplein (niet haar woning), wel het vertrekpunt in Amsterdam-Zuid.

Naar de Rijnstraat, rivierenbuurt, linksaf.

Richting de Amstel.

Sjieke buurt. Dit is de buurt van Gerard van het Reve, schrijver van de Avonden, het beroemde boek.

Dan de Amstel over en linksaf. En dan steeds maar rechtdoor.

Dit poortje door, rechtsaf en dan ben je er: de Voormalige Stadstimmertuinen.

In de school zit nu een kinderopvang. Het is een rustige plek. Anne zat hier op school vanaf september 1941 tot en met 5 juli 1942. Op 6 juli 1942 vertrok zij voor de onderduik met haar familie naar de Prinsengracht. Ze hoefde dus niet echt heel lang te lopen, bedenk dat mensen vroeger veel meer liepen dan wij, maar de omstandigheden waren niet prettig op straat.

En verder: de winter van 1941 – 1942 was een van de koudste winters die er ooit in ons land zijn gemeten. In de statistieken staat een januaridag van -11 graden, overdag, gemeten in de Bilt. In deze periode werd ondanks de oorlog zelfs nog een Elfstedentocht gereden. Oorlog, brandstoftekort, en kou moeten het kind dat Anne Frank was, niet onberoerd hebben gelaten. Maar we weten niet hoe ze dit beleefd heeft, want haar dagboek begint pas op 6 juni 1942, haar verjaardag.

In juli 1942 werd zij verplicht haar fiets in te leveren, die was volgens haar dagboek al eerder gestolen.

Deze zomer heb ik een foto gemaakt van eenden in de Hofvijver van Den Haag. Op zich niet zo’n spannende foto, maar door te spelen met de fotobewerking is het wel mooi geworden.

Zand, deel 12  slot

Marcel keek zijn huiskamer rond.Hij was hier tien jaar niet geweest, maar alles stond nog precies zo op dezelfde plek. Zijn familie had de hoop nooit opgegeven en hun blijdschap over zijn terugkeer was enorm geweest.

DJ KI stond achter hem. Ze legde haar hoofd op zijn schouder. Het hondje sprong op de bank. Tien jaar was hij weggeweest. Maar artsen zeiden dat ze dat nergens bij hem konden constateren. Het bleef een raadsel waar hij was geweest en hij wist het zelf ook niet.

Ze dronken koffie en zaten stil. Het besluit om geen interviews meer te geven, was weloverwogen geweest: ze wilden het verleden afsluiten. Op tafel lagen hun telefoons. Daarop stonden wel wat vage foto’s van die andere wereld. De wetenschap had de foto’s als authentiek verklaard.

Het waren twintig foto’s: vijftien toonden een soort woestijn, de overige vijf een stad uit een science fiction film. Het leverde meer vragen op dan antwoorden. Het enige filmpje op de telefoon hadden ze niet laten zien aan de pers en ook niet aan de wetenschap. Het was een vreemde video van Marcel op een dance-event.

Ze beluisterden de muziek bij de video. ‘Vet,’zei DJ KI. ‘Super cool,’ zei Marcel. ‘Deze shit moeten we na gaan maken. Niemand heeft dit ooit nog gehoord. Het is zo fakking gaaf.’

Ze luisterden. De klanken borrelden uit een diepe, geheime bron, buitenaards en nog nooit gedraaid in hun eigen tijd. ‘Als we dit uitbrengen, jij en ik, dan worden we de beste,’ zei ze.

Maar Holly blafte: ‘Als we maar samen zijn, dan is dat het mooiste geschenk.’

Zand, deel elf

Ze stapte over DJ KI heen en schuifelde op de tast naar Aran. Ze was niet groot en licht. Ze pakte zijn hand die half over het bed hing en schoof de zegelring van zijn vinger. Ze stopte het sieraad snel in haar zak. Ze wist dat de controle die Aran had over de twee jongeren nu verdwenen was. De ring was de sleutel, daarin zat een chemische stof met een geheime formule uit de toekomst. Ze tikte Marcel en DJ KI aan en gebaarde naar de deur. Ze stonden snel buiten. De nacht was lauw en de hemel was vol met sterren.

Ze stapten, met de hond, in een houten huisje op wielen. Tot hun verbazing was dit een vermomde auto. Trinia kroop achter het stuur. Ze reed hard weg en na enige tijd parkeerde ze de wagen midden in de savanne. Ze drukte op de knop en op de voorruit verschenen bewegende beelden. Marcel keek er met open mond naar. Zelf zou hij zeker zoiets in zijn eigen auto willen hebben.

Hoe dan ook, op de beelden zagen zij Trinia bezig in een groot huis, met prachtige marmeren trappen. Er liep een statige, grijze man door het beeld, in een donkerblauw uniform met decoraties op de borst. Duidelijk de baas. Hij opende een deur met een zilveren greep en verdween in een vertrek. Trinia zagen ze luistervinken aan de deur. Pure spionage. Ze deed drie stappen achteruit en stofte met zogenaamde aandacht een vaas af. De deur ging weer op en the boss kwam naar buiten. Hij beende boos weg en liet de deur op een kier. Ze sloop naar binnen, kwam terug en had een bruin, klein kastje onder haar arm.

De beelden stopten. In de auto was het zeer stil. Alleen Holly hijgde hoorbaar.

Het tweede deel begon. Een enorm kanon kwam in beeld. Het was het kanon dat DJ KI al eerder had gezien vanuit de lucht. Nu kwam er een prachtige laserstraal uit, heldergroen van kleur. Ze had geen idee waarom dit werd gedaan. Het enige wat ze kon bedenken was dat de bewoners van deze planeet contact zochten met andere wezens in het heelal.

De beelden stopten opnieuw. Een tergende stilte.

Nu verscheen een kleine man in een witte jas, hij ademde zwaar en hij tekende op een schoolbord van zeker duizend jaar oud. Een kanon. Daarboven maakte hij een rondje in de ruimte. Tussen het kanon en de cirkel maakte hij een laserstraal. Op de straal tekende hij het portret van een man en een vrouw. Ze leken op Marcel en DJ KI, tenminste als je wat fantasie erbij gebruikte. Hij schetste een pijl bij het gat. Een wormhole.

DJ KI dacht even na. De laser leek iets rechter te staan dan toen zij hem voor de eerste keer zag. De kale man in de witte jas liet het kastje zien dat Trinia bij zich had gehad. Hij wees met een vinger op de rode knop. En daarna naar een pookje dat er boven op zat. Hij draaide er aan. Marcel begreep het: de laser werd op het wormgat gericht. Hij werd nerveus. ‘Ze gaan ons afschieten,’ dacht hij en hij pakte onwillekeurig de hand van DJ KI. Die hand voelde zweterig aan.

Langs het raam van de auto, de rijdende hut, vlogen vrachtwagens voorbij. Marcel zag een glimp van soldatenhelmen en geweren. Waar waren ze naar onderweg? Naar de kabouter natuurlijk, de kleine man die hen had willen verraden. Zij waren ongewenste vreemdelingen in dit land.

De reis van Marcel en DJ KI naar het laatste station ging verder. Recht door de savanne, langs verlaten mijnen en verlaten dorpen. Een laatste bocht en dan een industrieel complex omzoomd door hoge hekken en grijze gebouwen badend in natrium geel licht. De bewakers niet aanwezig, die waren gealarmeerd op weg naar de indringers uit de andere tijd. In zo’n hokje voor beveiligers lag nog een oudere heer te slapen met zijn voeten op het bureau.

Ze stapten uit en renden naar het hek. Daar stond de kale kleine voor hen klaar. Hij liet ze binnen. De tocht ging door een labyrint van gangen, deuren, gangen en deuren. Marcel wist absoluut zeker dat hij de weg terug in dit smetteloos witte gebouw nooit alleen terug zou vinden. De professor, want zo zag hij eruit, gaf DJ KI het kastje dat ze op de beelden gezien hadden. Daarna wees hij Marcel op een stalen luik met een wiel erop.De man draaide het naar links en het ging open. Hij maakte een beweging dat ze erin moesten kruipen. Marcel, DJ KI, Trinia en de hond gehoorzaamden. De buis was zeer nauw, net als in een MRI. De man deed het luik dicht. Ze hoorden hem schroeven met het wiel.

Er waren geluiden te horen van buiten. Laarzen, geschreeuw. Er werd aan de buis gerukt.

‘Druk op de rode knop!’ riep Marcel. ‘Druk op de rode knop!’ Maar DJ KI raakte in paniek en probeerde terug te gaan naar het luik. ‘Ik kan dit niet!’ riep ze.

‘Druk op de rode knop!’ schreeuwde Marcel en hij trok het kastje uit haar handen. Met zijn linkerarm probeer hij KI in bedwang te houden. Ze beet op zijn duim. Met de andere duim drukte hij op de knop.

Het licht explodeerde. De laser schoot sneller dan het licht uit het kanon. Marcel, DJ KI, Trinia en de hond werden weggeblazen alsof ze in een tornado stonden. Door het geweld waar het mee gebeurde, waren zij direct buiten bewustzijn.

Zij verlieten dwarrelend in het groen de loop en vlogen de oneindige ruimte in. De straal bracht hen langs lang gestorven sterren, langs supernova’s, witte dwergen en nevels, in de richting van het wormgat. Het gat dat tijden via een tunnel met elkaar verbindt en waarin de snelheid nog veel heel hoger is dan het licht.

Het gat zoog hen binnen en hun lichamen stuiterden tegen de donkere wanden als wasgoed in een droogtrommel. Zij werden meters lang, uitgerekt, en de tijd vertraagde.

Dit duurde hooguit tien seconden en toen werden zij door het wormgat uitgespuugd, aan de andere kant.  

Nog altijd waren zij bewusteloos en tijdens de reis werden al hun herinneringen aan het avontuur gewist.  Ze raasden langs de hemel en werden door astronomen waargenomen. En na nog tien seconden nam de snelheid zo af dat zij begonnen aan een val. Een voor een vielen zij.

De duik nam acht seconden in beslag. Toen lagen zij in het water van de Atlantische Oceaan, vijftig mijl ten oosten van Miami. De Bermudadriehoek. Een toevallig voorbijvarende visser haalde hen uit zee en daarmee hadden ze groot geluk.

Ze haalden de krant. Journalisten, onderzoekers hielden zich bezig met de zaak. Drie mensen en een hond die zomaar uit de lucht komen vallen, dat is nieuws. Ook onderzoekers bestudeerden de drie.Twee hadden flinke verwondingen en bleken al tien jaar vermist te zijn. De tweede vrouw had een vreemde huidsoort, als van een hagedis en zij had ook een groter hersenvolume. Omdat de drie last hadden van geheugenverlies werden hun foto’s verspreid en uiteindelijk werden twee herkend door familie. Voor de andere vrouw meldde zich niemand.

Marcel werd gevraagd voor allerlei actualiteitenprogramma’s op televisie en hij vertelde daar over zijn vermissing. Hij kon zich weinig herinneren, zei hij. Alleen dat hij in een woestijn was geweest. En dat hij op zijn terugreis drie koningen had gezien. Hij meende daarom dat hij bij de hemelpoort was geweest.

Ook toonde hij data van zijn telefoon. Daar stonden bijzonder speciale dingen op die in de uitzendingen werden getoond. Maar hij vertelde niet alles over de opnames, want ze waren voor zijn leven en loopbaan van groot belang.

Zand, deel 10

Een gedicht van DJ  Marcel voor zijn geheime liefde

DJ KI……..

Zij   

Zij, is het gezicht dat naar me lacht,

geen enkele twijfel, maar vol  kracht,

mijn prijs, de schat, die ik omarm.

Zij zingt een lied in het avonduur,

mijn hart zal gloeien als een vuur,

zij weet  waar ik naar smacht,

en iedere nacht houdt ze me warm.

Zij, is de schoonheid en het beest ,

geliefde gast op ieder feest ,

ze tovert een hemel  uit haar mond.

Zij is de spiegel van mijn droom,

haar lach werpt steentjes in een stroom,

zij is niet altijd wat ze lijkt,

het stille water, diepe grond.

Zij, danst vrijdags in de kroeg,

van ‘s avonds laat tot ’s morgens vroeg,

maar niemand ziet haar ogen,

als ze huilt.

Zij, neuriet zacht achter het stuur,

het is nacht, bijna twaalf uur,

en ik lift mee

tot de dag dat ik sterf.

Zij, is de reden dat ik overleef,

en dat ik zonder klagen verder leef,

ik zorg voor haar

door brand en stormen heen.

Ik, ik neem haar lach en pak haar traan

en hou ze in mijn hand

en waar ze gaat daar zal ik staan,

Zij, is mijn oude zon, mijn nieuwe maan,

zij, zij.

Naar: She (Elvis Costello)Vertaling:  Sjoerd van Berkel,  april 2021